Wełna merino nie jest tylko na zimę - doskonale nadaje się także na lato. Merino nie działa jak zwykły ocieplacz, który po prostu zatrzymuje ciepło. Włókno reguluje temperaturę i wilgotność przy skórze, dlatego te same właściwości, które chronią stopy przed wychłodzeniem w styczniu, w lipcu pomagają utrzymać je suche i świeże. O tym, czy skarpeta sprawdzi się latem, decyduje przede wszystkim jej grubość, amortyzacja i wysokość, a nie sam fakt, że jest z wełny.
Poniżej znajdziesz wyjaśnienie, jak merino zachowuje się w cieple i w zimnie, oraz konkretne modele skarpet Smartwool z oferty movemore. dobrane do pory roku: od cienkich skarpet do biegania po grube skarpety trekkingowe na zimowe wyjścia w góry.
Dlaczego wełna merino kojarzy się tylko z zimą?
Skojarzenie bierze się z tradycyjnych swetrów i grubych skarpet z owczej wełny, które były ciepłe, ciężkie i często drapały. Wełna merynosa to jednak inny surowiec. Merynosy to rasa owiec hodowana m.in. w Australii i Nowej Zelandii, a włókna merino są znacznie cieńsze niż włókna zwykłej wełny, dzięki czemu dzianina jest miękka, lekka i nie gryzie skóry tak jak dawne wyroby wełniane.
Drugi powód to sposób, w jaki producenci przez lata komunikowali merino: jako bieliznę termoaktywną na narty i zimowe wyprawy. Dziś marki outdoorowe projektują z wełny merino także cienkie koszulki i skarpety do biegania na letnie treningi. Dobrym przykładem jest Smartwool, którego skarpety biegowe w movemore. mają oznaczenie sezonu "całoroczne".
Polecane skarpety biegowe Smartwool
Właściwości wełny merino: jak reguluje temperaturę stopy?
Merino odpowiada na zmiany warunków przy skórze, zamiast działać w jednym kierunku. Mechanizm opiera się na trzech właściwościach włókna.
- Pochłanianie pary wodnej. Włókno merino wchłania wilgoć w postaci pary do swojego wnętrza, zanim pot zdąży skroplić się na skórze. Stopa pozostaje sucha w dotyku, nawet gdy się poci.
- Izolacja z powietrza. Naturalnie skręcone włókna tworzą drobne przestrzenie wypełnione powietrzem. Zimą zatrzymują one ciepło, a w cieńszej dzianinie powietrza jest mniej, więc skarpeta nie przegrzewa stopy.
- Odparowanie wilgoci. Wilgoć zgromadzona we włóknie odparowuje na zewnątrz, a parowanie odbiera ciepło. Latem daje to efekt lekkiego chłodzenia, którego nie zapewni skarpeta z bawełny.
Smartwool korzysta z wełny merino od dostawców certyfikowanych w systemie ZQ, który obejmuje m.in. dobrostan owiec. Opisy skarpet Smartwool w movemore. mówią o właściwościach włókna wprost: wełna merino odprowadza wilgoć w postaci pary, pomaga utrzymać suchą stopę i pochłania zapachy. To właśnie ta ostatnia cecha jest szczególnie odczuwalna latem.
Czy w skarpetach merino stopy się pocą?
Stopy pocą się w każdej skarpecie, bo to naturalna reakcja organizmu na wysiłek i ciepło. Różnica polega na tym, co dzieje się z potem. Bawełna chłonie wodę i długo ją trzyma, więc skarpeta robi się mokra, ciężka i zaczyna obcierać. Merino przyjmuje wilgoć w postaci pary i oddaje ją na zewnątrz, dlatego skóra pozostaje bardziej sucha. Syntetyk, np. poliester, szybko schnie, ale gorzej radzi sobie z zapachem, dlatego w skarpetach Smartwool wełnę łączy się z nylonem, a nie zastępuje. Sucha stopa to mniejsze ryzyko pęcherzy, co ma znaczenie szczególnie na długich biegach i całodniowych trasach trekkingowych.
Polecane skarpety trekkingowe Smartwool
Czy wełna merino nadaje się na lato?
Tak. Wełna merino latem zachowuje się zupełnie inaczej niż gruby wełniany sweter, bo cienka, przewiewna dzianina nie przegrzewa skóry. Zalety wełny merino w upale widać najlepiej na tle skarpet z bawełny i części tanich skarpet syntetycznych.
- Świeżość przez dłuższy czas. Wełna merino pochłania zapachy, dlatego często mówi się o jej właściwościach antybakteryjnych. W praktyce skarpety wolniej łapią nieprzyjemne zapachy niż bawełna czy syntetyk. Na kilkudniowym wyjeździe możesz zabrać mniej par.
- Mniej otarć. Sucha skóra jest mniej podatna na pęcherze niż skóra zmiękczona potem.
- Komfort przy zmiennej temperaturze. Rano w górach bywa chłodno, w południe gorąco. Merino dobrze znosi takie wahania bez zmiany skarpet.
- Miękkość. Cienkie włókna merino nie drapią, więc skarpetę możesz nosić bezpośrednio na skórze przez cały dzień.
Warunkiem jest dobór odpowiedniego modelu. Gruba skarpeta trekkingowa z pełną amortyzacją sięgająca do łydki w trzydziestostopniowym upale w niskich butach do biegania nie będzie wygodna, nawet jeśli jest z merino. Latem wybierasz skarpety cienkie, z mniejszą amortyzacją i niższą cholewką.
Jaką gramaturę wełny merino wybrać na lato?
W przypadku odzieży z wełny merino, np. koszulki do biegania czy na trekking, o tym, czy ubranie sprawdzi się na wiosnę i lato, decyduje gramatura tkaniny. Im niższa gramatura, tym cieńszy i bardziej przewiewny materiał, a ubrania z wełny merino o wyższej gramaturze zostawia się na chłodniejsze miesiące. W skarpetach odpowiednikiem gramatury jest poziom amortyzacji: cienka skarpeta Zero Cushion pełni latem tę samą rolę co lekka koszulka z merino, a gruba Full Cushion odpowiada ciepłej warstwie na zimę. Oddychalność i komfort zależą też od rozmiaru, bo zbyt ciasna dzianina gorzej odprowadza wilgoć.
Czym różnią się skarpety Smartwool na lato i na zimę?
W ofercie movemore. znajdziesz skarpety Smartwool z dwóch linii: Run (do biegania) i Hike (trekkingowe). W obu liniach o przeznaczeniu sezonowym decydują trzy parametry: amortyzacja, wysokość i udział wełny w składzie.
Amortyzacja, czyli grubość dzianiny
Smartwool oznacza grubość skarpety poziomem amortyzacji. W ofercie movemore. są cztery poziomy:
- Zero Cushion: bez amortyzacji, najcieńsza dzianina, najlepsza na upały i do butów z ciasnym dopasowaniem,
- Targeted Cushion: amortyzacja strefowa, pogrubienie tylko pod piętą i przodostopiem, reszta skarpety pozostaje cienka,
- Light Cushion: lekka amortyzacja na całej podeszwie, uniwersalna na wiosnę, lato i jesień,
- Full Cushion: pełna amortyzacja, najgrubsza dzianina, najcieplejsza i najbardziej miękka przy długim marszu z plecakiem.
Wysokość skarpety
Im wyższa skarpeta, tym więcej skóry zakrywa i tym lepiej chroni przed chłodem oraz otarciami od cholewki buta. Modele Low Ankle kończą się poniżej kostki, Ankle sięgają do kostki, Mid Crew są powyżej kostki, ale niższe niż Crew, a Crew sięgają do dolnej części łydki. Latem do niskich butów biegowych wybierasz Low Ankle lub Ankle, do butów trekkingowych za kostkę Mid Crew lub Crew.
Udział wełny merino w składzie
Skarpety Smartwool nie są w 100% wełniane. Nylon z recyklingu odpowiada za wytrzymałość, a elastan za dopasowanie. Udział merino rośnie wraz z grubością i przeznaczeniem na chłodniejsze warunki. Przykłady ze stron produktów w movemore.:
| Model Smartwool | Wełna merino | Amortyzacja | Wysokość | Najlepsza pora roku |
|---|---|---|---|---|
| Run Zero Cushion Low Ankle | 48% | brak (Zero Cushion) | Low Ankle | lato, upały |
| Run Targeted Cushion Ankle | 55% | strefowa (Targeted Cushion) | Ankle | wiosna, lato, jesień |
| Run Cold Weather Targeted Cushion Crew | 55% | strefowa (Targeted Cushion) | Crew | późna jesień, zima |
| Hike Classic Edition Zero Cushion Liner Crew | 60% | brak (Zero Cushion) | Crew | lato, także jako skarpeta pod grubszą parę zimą |
| Hike Light Cushion Crew | 58% | lekka (Light Cushion) | Crew | wiosna, lato, jesień |
| Hike Full Cushion Crew | 64% | pełna (Full Cushion) | Crew | jesień, zima, chłodne dni w górach |
Wszystkie modele z tabeli mają na stronach produktów oznaczenie sezonu „całoroczne”. W praktyce oznacza to, że nie ma skarpety, której nie da się założyć latem lub zimą, ale każda z nich ma porę roku i aktywność, w której sprawdza się najlepiej.
Jakie skarpety Smartwool wybrać do biegania latem?
Na letnie treningi najlepiej sprawdzają się najcieńsze modele z linii Run. Smartwool Run Zero Cushion Low Ankle nie ma amortyzacji, kończy się poniżej kostki i ma najniższy udział wełny w ofercie (48% merino, 48% nylonu z recyklingu, 4% elastanu). Zakładka na ścięgno Achillesa chroni przed zsuwaniem się skarpety do buta, a technologia Shred Shield ogranicza przecieranie przez palce. Ten sam model jest dostępny w wersji z wyższą cholewką do kostki (Run Zero Cushion Ankle) oraz w wersjach damskich.
Jeśli biegasz dłuższe dystanse lub po twardej nawierzchni, wybierz Run Targeted Cushion Ankle. Pogrubienie pod piętą i przodostopiem łagodzi uderzenia, a cienka reszta skarpety ze strefami siateczkowymi systemu 4 Degree Elite Fit nadal dobrze wentyluje stopę.
Modele do biegania znajdziesz w kolekcji skarpety biegowe Smartwool. Jeśli latem przenosisz treningi w teren, przydadzą się też wskazówki z artykułu o bieganiu trailowym.
Skarpety merino na trekking w ciepłe miesiące
Na letnie wycieczki w góry w butach trekkingowych sprawdzają się skarpety z lekką amortyzacją. Smartwool Hike Light Cushion Crew ma 58% wełny merino, lekką amortyzację na całej podeszwie i strefy siateczkowe poprawiające przewiewność. Wysokość Crew chroni skórę przed otarciem od cholewki buta za kostkę.
Dla kobiet dobrym wyborem jest Smartwool Hike Light Cushion Mid Crew z damskim krojem i węższym kształtem pięty. Wysokość Mid Crew, powyżej kostki, ale niższa niż Crew, dobrze pasuje do lżejszych butów podejściowych i trekkingowych o średniej wysokości.
Na najcieplejsze dni i do lekkich butów sięgnij po Hike Classic Edition Zero Cushion Liner Crew. To cienka skarpeta bez amortyzacji, z elastycznym podparciem łuku stopy i płaskim szwem w części palcowej.
Skarpety merino na zimę i chłodne dni
Zimą sprawdzają się modele z większą ilością wełny i grubszą dzianiną. Smartwool Hike Full Cushion Crew ma najwyższy udział merino w zestawieniu (64%) i pełną amortyzację, która zatrzymuje więcej ciepłego powietrza wokół stopy. To skarpeta na długie marsze z plecakiem, jesienne trasy i zimowe wyjścia w góry.
Biegacze, którzy nie odpuszczają treningów w mrozie, mogą wybrać Run Cold Weather Targeted Cushion Crew. Wyższa cholewka do łydki osłania skórę między butem a nogawką, a 55% merino utrzymuje ciepło także wtedy, gdy stopa się poci. Model ma również wersję damską.
Skarpeta Liner Crew przydaje się zimą w inny sposób. Możesz założyć ją pod grubszą skarpetę trekkingową jako pierwszą warstwę, która odprowadza wilgoć od skóry, a grubsza para na wierzchu zapewnia izolację.
Jak dobrać skarpety merino do pory roku i aktywności?
Dobór skarpety najłatwiej przeprowadzić w czterech krokach:
- Określ aktywność. Do biegania wybierasz linię Run, na trekking i całodniowe wycieczki linię Hike.
- Sprawdź temperaturę. W upale stawiasz na Zero Cushion lub Targeted Cushion, w chłodzie na Light Cushion lub Full Cushion.
- Dopasuj wysokość do butów. Do niskich butów biegowych Low Ankle lub Ankle, do butów trekkingowych za kostkę Mid Crew lub Crew.
- Wybierz krój. Część modeli ma wersje damskie z węższą piętą i wersje unisex. Gotowe zestawienia znajdziesz w kolekcjach skarpety damskie Smartwool i skarpety męskie Smartwool.
Polecane skarpety damskie
Polecane skarpety męskie
Jak dbać o skarpety merino, żeby służyły kilka sezonów?
Skarpety noszone przez cały rok są prane częściej, dlatego pielęgnacja ma duży wpływ na ich trwałość. Smartwool zaleca na stronach produktów:
- pranie w pralce na lewej stronie, w temperaturze 30°C lub 40°C,
- program do tkanin delikatnych,
- suszenie w suszarce bębnowej w niskiej temperaturze lub na powietrzu,
- rezygnację z wybielaczy, prasowania i prania chemicznego.
Wełna merino po praniu w zbyt wysokiej temperaturze może się skurczyć, dlatego trzymaj się zaleceń producenta. Ponieważ merino pochłania zapachy, skarpet nie trzeba prać po każdym krótkim spacerze. Często wystarczy je przewietrzyć. Po treningu lub całym dniu na szlaku pranie jest jednak wskazane, bo pot i zanieczyszczenia osłabiają włókna. W skarpetach Smartwool przed szybkim zużyciem chronią też wzmocnienia Indestructawool w miejscach najbardziej narażonych na przetarcia.
Merino na cały rok - od czego zacząć?
Wełna merino jest materiałem całorocznym, pod warunkiem że dobierzesz grubość skarpety do temperatury. Jeśli chcesz zacząć od jednej pary, która posłuży przez większość roku, wybierz model z lekką lub strefową amortyzacją: Hike Light Cushion na trekking albo Run Targeted Cushion do biegania. Gdy przekonasz się do merino, uzupełnij zestaw o cienką parę Zero Cushion na upały i grubą Full Cushion lub Cold Weather na zimę.
Pełną ofertę znajdziesz w kolekcjach skarpety trekkingowe Smartwool i skarpety biegowe Smartwool w sklepie movemore. Wybierz model według aktywności i pory roku, a jeśli nie masz pewności co do rozmiaru lub poziomu amortyzacji, napisz do nas przed zakupem.
Najczęściej zadawane pytania
